نیمه شعبان زادروز منجی جهانیان بر همه خلق‌های منتظر موعود و بر مستضعفان و محرومان و مظلومان که چشم به راهش دارند، مبارک باد. این عید بزرگ، تحکیم مرابطه با امام است و مرابطه با امام، برگرفته از این آیه قرآن کریم است:
«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صَابِرُوا وَ رَابِطُوا وَ اتَّقُوا اللهَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ: ای کسانی که ایمان آورده‌اید (در دین‌داری) صبور باشید و یکدیگر را به مقاومت [در برابر دشمن] سفارش کنید و از مرزها نگهبانی نمایید و از خدا پروا بدارید، باشد که رستگار شوید.»[1]
امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه فرمودند: «یعنی در راه خدا مرزبانی کنید و ماییم راه خدا که واسطۀ خدا و خلقیم و ما نزدیک‌‌ترین مرزیم. هرکس در راه دفاع از ما تلاش کند، در راه دفاع از پیامبر و آنچه از جانب خدا فرود آمده تلاش کرده است.»[2] امام در این حدیث، با صراحت می‌فرمایند دفاع از امامت و حریم امامان، همان مرابطه و مرزبانی است.
امام باقر علیه السلام نیز دربارۀ این آیه فرمودند: «اصبروا علی اداء الفرائض و صابروا عدوّکم و رابطوا امامکم المنتظر: بر انجام واجبات الهی صبر کنید و در برابر دشمنان پایداری کنید و مراقب و مرتبط با امامتان باشید که به انتظارش هستید.»[3]
مرزبانی فرهنگی یعنی مراقبت از برج و باروهای اعتقادات أمت اسلامی در برابر هجوم فرهنگی دشمنان آیین و بیرون راندن یا رسوا کردن و بی‌اثر کردن تبلیغات تهاجمی آنان به‌منظور حفظ باورهای الاهی مردم. این مرزبانی فرهنگی (مرابطه) از حریم دین و آیین، از وظایفی است که بر عهدۀ همه ایمان‌مداران است. مرابطه، از ریشۀ “ربط”، به معنای مواظبت کردن (از طریق بستن و منع کردن و جلوگیری نمودن و راه را بر دشمن سدّ نمودن) و در یک کلام مرزبانی کردن است تا دشمنان نتوانند به برج و باروهای دارالایمان وارد شوند. امام در این حدیث، با صراحت و روشنی می‌فرمایند دفاع از امامت و حریم امامان، همان مرابطه و مرزبانی است.
مرزبانی از برج و باروهای دین، هر زمان به‌گونه‌ای است و امروز که عصر ارتباطات و رسانه‌هاست و جهان همانند یک دهکده است، مردم از همه وقایع به یاری رسانه‌ها و اینترنت مطلع می‌شوند و به مدد هوش مصنوعی، هرکس می‌تواند سخن مردم به زبان‌های مختلف را به زبان خودش بفهمد و حرف خود را هم به زبان خود بگوید و همه آن را به زبان خودشان بشنوند و بفهمند؛ مرزبانی، شکل جدید خود را پیدا کرده است. مرزبان می‌تواند در منزل خود، همه اخبار و تحرکات دشمن را از طریق اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، دنبال کند و خودش هم فعال شود و پیام بفرستد، یا مقابله علمی و مناظره ترتیب بدهد و مطالب باطل را پاسخ دهد، یا امواج هدایت را منتشر نماید و نگذارد که افکار مسموم در پیکر جامعه، موجب بیرون رفتن آحادی از مردم شود. البته همیشه امواج باطل توسط شیاطین انسی و جنی و تحرکات ابلیس، وجود داشته است اما امروز با رشد فناوری‌های ارتباطی و رسانه‌ای بیش از همه دوران‌ها گسترش یافته و لذا مرزبانان غیور دینی هم باید بسیار هوشیار و پرتلاش باشند.
دین، البته صاحب دارد و مرزبانان هماره باید به صاحب دین که خداست و خلیفه او در زمین که حجت خدا و صاحب زمان و ولی عصر است، توجه و تمسک داشته باشند. این خلیفه و حجت خداست که وظیفۀ هدایت همه مردم به عهده اوست و از راه‌های گوناگون این هدایت را انجام می‌دهد. او عالمان و مرزبانانی را معین نموده که تبیین‌های لازم را برای مردم انجام دهند و اگر هم گاهی نیاز به کمک داشته باشند، او خود آنان را یاری دهد که فرمود: «فإنّهم حجتی علیکم و أنا حجة الله علیهم: آنان حجت من بر شما هستند و من حجت خدا بر آنانم.»[4] هرکس که امام علیه السلام را در این مأموریت هدایت، یاری دهد ــ در هر لباس و در هر مقام و در هر زمان که باشد ـ مورد عنایت آن امام همام قرار می‌گیرد. نباید کسی فکر کند هدایت فقط کار عده‌ای خاص است و از زیر این مسئولیت، شانه خالی کند بلکه هر مقدار در توان دارد شمع هدایت و دعوت مردم به معروف و بازداشتن‌شان از منکر را روشن نگاه دارد که این کار او خدمت به امام محسوب می‌شود.
خدمت به امام عصر ارواحنا فداه، ادای حق کوچکی است نسبت به حقوق بزرگی که آن حضرت بر ما دارند مثل حق حیات، حق هدایت، حق ولایت و امامت، حق پدری و … . حقوق حضرت بر ما، حقوقی نیست که بتوان آن را با معیاری سنجید و ارزش‌‌گذاری کرد و بتوان آن را با دنیا و هرچه در آن است مقایسه کرد. بخشی از این حقوق را بدون تردید، می‌توان از طریق رعایت حق امامت او، مواظبت بر اطاعت او، نرنجاندن قلب مبارک او، پاسداری از آرمان‌های او، مجاهدت در راه دفاع از او و جان‌نثاری در راه تحقق خواسته‌‌های او برشمرد که البته باید از خداوند برای ادای این حقوق، کمک خواست، لذا در دعاها آمده است: «وَ أَعِنّا علی تأدیة حقوقه الیه:»[5] یعنی خداوندا! ما را در ادای حقوق او یاری فرما. با چنین دیدگاهی، اگر سخن از پرداخت حقوق شرعیه مالی مربوط به آن حضرت (سهم امام) و برخی وجوهات مادّی دیگر نیز به میان می‌آید، باید آن را در همین راستا بررسی کرد، چنان‌که خود آن بزرگوار در توقیعی فرمودند: «همانا هرکس تقوای پروردگارش را پیشه کند و از آنچه که به‌عنوان حقوق شرعیه بر عهده دارد به مستحقانش بپردازد، از فتنه‌های باطل‌کنندۀ دین و دنیا در امان خواهد بود.»[6]
امام صادق علیه السلام در بیانی دیگر دربارۀ وظایف علما در مرزبانی، چنین فرمودند: «عُلَماءُ شیعَتِنا مُرابِطونَ فِی الثَّغرِ الّذی یلی إبلیسَ و عَفاریتَهُ، یمنَعونَهُم عَنِ الخُروجِ عَلی ضُعَفاءِ شیعَتِنا و عَن أن یتَسَلَّطَ عَلَیهِم إبلیسُ و شیعَتُهُ النواصب، ألا فَمَن انتَصَبَ کان أفضل مِمَن جاهَدَ الرّوم و التّرک و الخزر ألف ألف مرّة لأنّه یدفع عن ادیان مُحِبینا و ذلک یدفع عن أبدانِهِم: علمای شیعۀ ما، نگهبانان مرزی هستند که در آن سویش ابلیس و دیوهایش قرار دارند و [این علما] جلوی یورش آن‌ها به شیعیان ناتوان ما و تسلّط یافتن ابلیس و پیروانش را بر ایشان می‌گیرند. آگاه باشید کسی که چنین کند هزار هزار بار برتر از مجاهدانی است که با مخالفانی چون روم و ترک و خزر می‌جنگند، زیراکه آنان از جسم دوستداران ما محافظت می‌کنند و اینان از دین آنان مراقبت می‌نمایند.»[7] و امروز مرزبانان مهدوی وظیفه دارند از حریم اعتقاد به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در برابر دشمنان آن حضرت مراقبت نمایند و با تلاشی بزرگ هم مدعیان دروغین را رسوا کرده و هم پیوند قلبی مردم با امام را فراگیر نمایند.
[1]. آل عمران: ٢٠٠.
[2]. تفسیر عیاشی؛ ج1، ص٢١٢، ح١٨١.
[3]. بحارالأنوار؛ ج24، ص۲۱۹.
[4]. کمال‌الدین و تمام النعمة؛ شیخ صدوق؛ ج2، ص۴۸4.
[5]. مفاتیح الجنان؛ دعای ندبه.
[6]. احتجاج؛ شیخ طبرسی؛ ج2، ص٦٠٢..
[7]. همان؛ ج1، ص۱۵۵.
